Beperkte handfunctie: hoe bedien je dan een zorgstoel?

Onze handen zijn onmisbaar in het dagelijks leven. Ze maken het mogelijk om te schrijven, koken, aankleden, en allerlei hulpmiddelen te gebruiken. Wanneer de handfunctie beperkt raakt door een lichamelijke oorzaak, kan dat ingrijpende gevolgen hebben voor de zelfstandigheid en het welbevinden. Ook het gebruik van hulpmiddelen die juist bedoeld zijn om te ondersteunen, kan daardoor ingewikkelder worden.

Oorzaken van een beperkte handfunctie

Een verminderde handfunctie kan verschillende lichamelijke oorzaken hebben. Veel voorkomende aandoeningen zijn:

  • Gewrichtsproblemen zoals artrose, jicht of reuma, die leiden tot pijn, stijfheid en standsafwijkingen.
  • Zenuwaandoeningen zoals het carpale-tunnel-syndroom (CTS) of zenuwbeschadiging na een beroerte, die zorgen voor krachtsverlies of een verminderde coördinatie.
  • Spierziekten of neurologische aandoeningen zoals de ziekte van Parkinson, Multiple sclerose (MS) of spierdystrofie, die vaak progressief verlopen.
  • Bindweefsel- en peesproblemen zoals de ziekte van Dupuytren (koetsiershand) of triggervinger, waarbij vingers kromtrekken of juist vast komen te zitten.

Bij progressieve ziekten neemt de handfunctie stap voor stap verder af, waardoor steeds meer dagelijkse handelingen moeilijk worden.

Gevolgen in het dagelijks leven

Een beperkte handfunctie heeft vaak grote invloed op de zelfstandigheid. Het aan- en uitkleden, eten of persoonlijke verzorging vragen meer tijd of hulp van anderen. Ook de bediening van hulpmiddelen, die bedoeld zijn om juist meer zelfstandigheid te bieden, kan een uitdaging worden.

Een concreet voorbeeld is de elektrische zorgstoel. Deze stoel helpt gebruikers om comfortabel te zitten, te ontspannen en veilig op te staan. Maar de bediening kan voor mensen met een verminderde handfunctie lastig zijn.

Problemen door een complexe handbediening

Veel elektrische zorgstoelen hebben een handbediening met zes knoppen: twee voor de rugleuning (naar voren en naar achteren), twee voor de beensteun (in en uit), een voor de kantelstand en een voor de sta-opfunctie. Voor iemand met een gezonde hand is dat geen probleem. Maar voor mensen als de hand en/of vingers niet meer zo goed werken, bijvoorbeeld door reuma of Parkinson, is precies het juiste knopje indrukken erg moeilijk. Zeker als daar kracht bij nodig is, zoals bij de meeste handbedieningen het geval is. Is een aandoening progressief, dan wordt die uitdaging alsmaar groter.

Het gevolg: de stoelgebruiker raakt meer afhankelijk van hulp bij iets dat eigenlijk bedoeld is om juist zelfstandigheid te bieden. Wat ook voorkomt, is dat iemand de beweegmogelijkheden van de zorgstoel niet meer gebruikt. Dit leidt tot verminderde zitondersteuning en dat kan weer andere lichamelijke klachten tot gevolg hebben.

Dé oplossing: bediening met slechts 2 knoppen

Gelukkig is er een oplossing; een eenvoudige handbediening met slechts twee knoppen. Deze Smart handbediening heeft Fitform speciaal ontwikkeld voor mensen met een beperkte handfunctie. Onze samenwerking met ergotherapeuten speelde daar een belangrijke rol bij. Zij gaven namelijk aan dat ze voor hun cliënten een dergelijk hulpmiddel misten.

Hoe werkt de gebruiksvriendelijke Smart handbediening? Heel eenvoudig:

  • Knop 1 voor de elektrisch aangestuurde relax- en rustbeweging (keuze uit 4 voorgeprogrammeerde bewegingsmogelijkheden). De beensteun klapt automatisch mee.
  • Knop 2 voor de sta-opfunctie.

Met slechts twee knoppen kun je de stoel gemakkelijk bedienen, zelfs bij een sterk verminderde handfunctie. Bovendien vergt het indrukken van de toetsen van de Smart handbediening weinig kracht. Wat dit kan opleveren, is onder meer te lezen in het praktijkverhaal over Parkinson-patiënt meneer Aarts.

Op de handbediening is ook een kleinere knop zichtbaar, maar deze wordt in de praktijk weinig gebruikt. Een zorgverlener of mantelzorger kan uit veiligheidsoverwegingen met deze kleine knop de stoel vergrendelen/ontgrendelen.

De Smart handbediening is als optie verkrijgbaar bij elk fauteuilmodel van Fitform. De bediening wordt via speciale software in de stoel geïntegreerd. Let op: dit kan alleen bij een nieuwe stoel. Het is (nog) niet mogelijk om een bestaande handbediening te vervangen door een Smart handbediening.

Meer zelfredzaamheid en comfort

Een zorgfauteuil met Smart handbediening is voor veel mensen een waardevol hulpmiddel dat ze dagelijks gebruiken. De gebruiker kan zelf bepalen wanneer hij of zij wil ontspannen of opstaan, zonder steeds hulp te moeten vragen. Dat bevordert niet alleen de zelfredzaamheid, maar ook het gevoel van regie en waardigheid. Mantelzorgers en zorgverleners ervaren bovendien minder druk, omdat de gebruiker zelfstandiger is in het bedienen van de stoel.

Conclusie

Een beperkte handfunctie door een lichamelijke oorzaak heeft grote gevolgen voor het dagelijks leven. Ook de bediening van hulpmiddelen kan een uitdaging worden, vooral bij progressieve aandoeningen. Een elektrische zorgstoel met een eenvoudige 2-knops Smart bediening biedt uitkomst. Het vergroot de zelfstandigheid van de gebruiker, vermindert de afhankelijkheid van anderen en draagt zo bij aan meer comfort en kwaliteit van leven.