Schommelen bij Parkinson: een hulpmiddel voor rust en welzijn

Mensen met de ziekte van Parkinson hebben niet alleen motorische klachten. Ook cognitieve, psychische en lichamelijke problemen komen vaak voor. Veel zorgverleners en mantelzorgers zijn op zoek naar praktische hulpmiddelen om het welzijn van hun cliënt of naaste te vergroten. Een nieuwe aanpak is schommelen in een speciaal hiervoor ontwikkelde zorgfauteuil.

In deze blog gaan we in op vier veelvoorkomende thema’s bij Parkinson. Telkens leggen we uit hoe schommelen kan bijdragen aan comfort en welzijn.

Parkinson en dementie: hoe schommelen rust en veiligheid biedt

Circa 35 tot 55 procent van de mensen met Parkinson krijgt in een later stadium te maken met dementie, vaak aangeduid als Parkinson-dementie. Hierbij ontstaan onder andere problemen met aandacht, trager denken en spreken, concentratie en problemen met plannen. Dit is een ander type dementie dan Alzheimer, waarbij vooral geheugenverlies op de voorgrond staat.

Volgens het Amsterdam UMC begint Parkinson-dementie meestal 10 tot 15 jaar na het begin van de ziekte van Parkinson. Voor deze groep cliënten is rust en structuur extra belangrijk. Schommelen kan daaraan bijdragen omdat dit gebeurt in een herkenbaar en voorspelbaar ritme. Een zorgstoel met schommelfunctie biedt zo een gevoel van rust en veiligheid, vooral in situaties waarbij sprake is van overprikkeling of verwarring. In de zorg voor mensen met dementie wordt schommelen al langer toegepast. Zorgverleners maken vooral gebruik van de ZEN Zorgstoel, die bewezen effectief is.

Parkinson en stress: schommelen als hulpmiddel tegen onrust

Stress is een belangrijke symptoomversterker bij Parkinson. In periodes van spanning nemen lichamelijke klachten zoals beven, stijfheid en moeite met bewegen vaak toe. Psychisch kan stress leiden tot angst, piekeren en somberheid. De Parkinson Vereniging benadrukt dat bepaalde factoren van buitenaf – zoals tijdsdruk of onduidelijke communicatie – stress kunnen veroorzaken.

In een verslag van het Parkinson Café Nijmegen (2018) wordt stress omschreven als een van de meest onderschatte factoren in het ziektebeloop. Ontspanning is dan ook van groot belang. Ook het Parkinsonfonds heeft veel over stress gepubliceerd en geeft 11 waardevolle tips. Een daarvan luidt: ‘Probeer één of meerdere dutjes overdag, aangezien een powernap wonderen kan doen’.

Schommelen kan helpen om spanning in het lichaam te verlagen. Langzaam op en neer schommelen werkt rustgevend, vertraagt de ademhaling en geeft een gevoel van controle en veiligheid. En, heel belangrijk: veel mensen vallen tijdens het schommelen in slaap. Perfect voor de powernap dus.

Parkinson en vermoeidheid: meer ontspanning door schommelen

Vermoeidheid is een veelvoorkomend en invaliderend symptoom bij Parkinson. Het Anna Ziekenhuis in Eindhoven/Geldrop beschrijft uitvoerig de oorzaken en kenmerken. Daaruit komt naar voren dat vermoeidheid bij Parkinson vooral samenhangt met de hersenveranderingen door de ziekte. Deze vermoeidheid beïnvloedt stemming, motivatie en het dagelijks functioneren. Tegelijkertijd kenmerkt de ziekte zich door het vaak voorkomen van slaapproblemen. Dat maakt het extra complex. Goede adviezen op dit gebied geeft het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis.

Ook bij dit thema kan schommelen in een zorgstoel een bijzonder belangrijk hulpmiddel zijn. Al schommelend rusten zorgt voor ontspanning van lichaam en geest.

Parkinson en pijn (incl. bewegingsdrang): verlichting door schommelen

Pijn komt bij ongeveer 40% van de mensen met Parkinson voor. De oorzaak ligt vaak in verhoogde spierspanning, kramp of houdingsproblematiek. Pijn is een van de minst herkende, maar meest beperkende klachten. De Parkinson Vereniging stelt dat pijn zich ook kan uiten in bewegingsdrang. Verder schrijft de Nederlandse Vereniging voor Neurologie dat de aandoening Restless Legs Syndrome (rusteloze benen) een relatie met Parkinson heeft. Mensen met RLS kampen vaak met bewegingsdrang in de benen.

Pijn en bewegingsdrang bestrijden is niet eenvoudig. Het wordt vanuit verschillende invalshoeken aangepakt. Het zoeken van ontspanning is een van de aanbevelingen. Schommelen kan dus ook hierbij een rol spelen. De ZEN Zorgstoel biedt een lichte, gewrichtsvriendelijke beweging. De ontspanning door het schommelen draagt bij aan het versoepelen van stijve spieren en gewrichten, zonder dat de cliënt hoeft op te staan of te lopen. Ook kan het ritmisch bewegen de bewegingsdrang verminderen.

Praktisch inzetbaar: ZEN Zorgstoel voor thuis en zorgomgeving

Voor zorgverleners en mantelzorgers is de ZEN Zorgstoel een laagdrempelig hulpmiddel dat inzetbaar is in een zorgomgeving of in de thuissituatie. De stoel draagt bij aan ontspanning, pijnverlichting en het opdoen van nieuwe energie. Overige kenmerken zijn:

  • Twee Slow Motion schommelsnelheden
  • Gebruiksvriendelijke handbediening
  • Instelbare zitondersteuning: zithoogte, zitdiepte, armleuninghoogte
  • Lendensteun en uitklappende beensteun
  • Veilige sta-op functie
  • Verrijdbaar
  • Eenvoudig te reinigen